De (jurische) strijd voor het redden van de Mostheuvellaan

De strijd voor het redden van de Mostheuvellaan begint bij een bewonersvergadering op 26 maart 2019 georganiseerd door de gemeente Malle om een groot rioleringsproject voor te stellen aan de betrokken bewoners van de Wilgenlaan, Bremlaan, Acacialaan (deels), (Korte) Dennenlaan, Mostheuvellaan, Epicealaan (deels) en de Moerdreef in Westmalle.

Bewonersvergadering 26 maart 2019

Op de bewonersvergadering kregen de bewoners van de betrokken straten de plannen van de gemeente voorgelegd. Voor de Wilgenlaan, Bremlaan, Acacialaan, Dennenlaan en Korte Dennenlaan zou enkel de straat opengezaagd worden een geul gegegraven worden om de rioleringspijp in te leggen, de betrokken huizen aan te koppelen en dan de straat terug dicht te leggen.

Voor de Epicialaan en de Moerdreef zou een volledige heraanleg gebeuren inclusief het leggen van rioleringspijpen.  Voor de Mostheuvellaan zou de bestaande straat met haar mooie 110 paardenkastanjes en met door de Trappisten in 1938 handgemaakte betonblokken (vandaar de blokskesweg) vernietigd worden en vervangen door een annonieme asfaltweg met twee asverschuivingen, een verkeersremmer, naar het midden van de straat verlegde grachten en hier en daar waar er nog plaats was kleine boompjes. De mooie dreef met historische bestrating zou volledig verdwijnen.

Slides van de bewonersvergadering van 26 maart 2019 te downloaden van de pagina over het Rioleringsproject Mostheuvellaan en omgeving op de site van de gemeente Malle

Brief van 14 juni 2019 gericht aan het gemeentebestuur van Malle ondertekend door bewoners en eigenaars van 20 van de 24 bebouwde percelen.

De straat ondertekende een petitie/brief aan het gemeentebestuur

Er werd een petitie gericht aan het gemeentebestuur ondertekend door 20 van de bewoners en eigenaars van de 24 bebouwde percelen. Van de niet ondertekenaars was slechts 1 bewoner voorstander van de plannen van de gemeente.  De 3 anderen tekenden niet mee maar wilden de bomen en de bestrating wel behouden. 

Eerste contact met het gemeentebestuur

Op 4 juni 2019 hadden we een eerste contact met een uitgebreide delegatie van het gemeentebestuur en de Pidpa. Dat was in grote mate een dovenmansgesprek waarbij de gemeente niet moest weten van onze doelstellingen.

Wel zegden ze toe om de kwaliteit van de historische betonblokken te laten onderzoeken. Over de aankondiging dat we een klasseringsverzoek hadden ingediend bij het Agentschap Onroerend Erfgoed werd lacherig gedaan.

Antwoord van het Agentschap Onroerend Erfgoed op onze vraag voor klassering waarin ze melden dat ze niet tot bescherming kunnen overgaan als er al verbouwingsplannen bestaan maar waarbij ze wel de Mostheuvellaan plaatsen op de lijst van waardevol onroerend erfgoed met een waslijst aan aanbevelingen aan de gemeente van hoe de weg beter te beschermen.

Snelle actie van het Agenschap Onroerend Erfgoed

Uit het archief van de Trappistenabdij van Westmalle hadden we al hun documenten ontvangen met betrekking tot de Mostheuvellaan. Dit dossier bezorgden wij op 4 juli 2019 aan het Agentschap Onroerend Erfgoed die het interessant genoeg vonden om het te onderzoeken. Over het resultaat kan je uitvoerig lezen op onze pagina Waardevol Onroerend Erfgoed

Zeer waardevolle bomen

We zochten een externe expert om de kwalteit van de 110 paardenkastanjes te laten beoordelen. Meer hierover kan je lezen op onze pagina  “Het Verhaal van de bomen“. Het rapport is duidelijk. Bijna alle paardenkastjes zijn waardevol tot zeer waardevol en verdienen om gered te worden. Natuurlijk bezorgden wij dit rapport aan het gemeentebestuur.

Verschillende pogingen om voorstellen te doen en in gesprek te gaan met de gemeente

In de maanden na het verschijnen van het door ons bestelde bomenrapport deden we nog verschillende suggesties aan de gemeente. Nooit kwamen we tot een gesprek. Nooit hadden wij het gevoel dat de gemeente naar een oplossing zocht om het erfgoed en de bomen te redden.

Nieuwe bewonersvergadering: alles blijft bij de originele plannen

In de eenwegscommunicatie van het gemeentebestuur werden plots de bewoners van enkel de Mostheuvellaan uitgenodigd op een nieuwe bewonersvergadering op 21 januari 2020. Daar legde het gemeentebestuur uit waarom ze met geen enkel van onze vragen en suggesties rekening wou houden. Het gemeentebestuur volhardt in de plannen om onze straat te vernietigen. De slides van deze vergadering zijn ook nog terug te vinden op de betrokken pagina van de site van de gemeente.

Omgevingsvergunning wordt zoals verwacht uitgereikt

Op 2 oktober meldt de gemeente Malle dat  Pidpa een omgevingsvergunning heeft aangevraagd. Ons actiecomité dient bezwaren in namens verschillende bewoners en eigenaars van de straat waarvan we weten dat de gemeente ze zal weerleggen. Twee andere bewoners dienen ook bezwaren in. En zoals verwacht wordt de omgevingsvergunning op 11 januari uitgereikt. Een procedure waarbij een gemeente als opdrachtgever van de Pidpa de bezwaren moet onderzoeken tegen haar eigen plannen is een lachertje dat onze rechtstaat onwaardig is.

Beroep tegen de omgevingsvergunning bij de Provincie Antwerpen

Wij wisten dat onze bezwaren geen kans hadden bij de gemeente Malle. Maar onze eerste beroepsmogelijkheid ligt bij de provincie Antwerpen. Verschillende bewoners en eigenaars van ons Actiecomité Mostheuvellaan dienden beroep in bij de provincie. Daarbij werden wij en onze advocaten (virtueel) gehoord op 3 juni 2021 door de POVC. 
Op 16 juni kregen wij het advies van de Provinciale Omgevingsvergunningscommissie (POVC) aan de Bestendige Deputatie van de Provincie Antweren. Dat advies van op basis van competentie benoemde provinciale ambtenaren adviseert de Bestendige Deputatie van de provincie Antwerpen om de omgevingsevergunning te weigeren.
Hiernaast kan je het hele omslachtige advies van de commissie vinden. Maar onze advocaat vatte het als volgt samen: “De POVC is van oordeel dat de bestaande erfgoedwaarde van de Mostheuvellaan en de bestaande natuurwaarde van de bomen niet voldoende werden afgewogen in de bestreden beslissing. Ook zouden er problemen rijzen m.b.t. het mobiliteitsaspect omdat de asverschuiving te bruusk voorkomt, wat de veiligheid niet ten goede zal komen. Daarnaast werd er geen advies bekomen van de brandweer in graad van administratief beroep, waardoor dit aspect ook niet kon worden beoordeeld.”

En nu hopen wij dat de Bestendige Deputatie van de Provincie Antwerpen de moed zal hebben het advies van haar eigen POVC te volgen.

De gemeente kan geen werken laten uitvoeren in een straat die niet van haar is.

De Mostheuvellaan is niet volledig (of eigenlijk nauwelijks) eigendom van de gemeente Malle. De meeste percelen in de Mostheuvellaan zijn nog steeds kadastraal beschreven tot in het midden van de straat. De gemeente is zich daar ten volle van bewust. Zo heeft ze over de voorbije decennia bij aanvragen voor bouwvergunningen of omgevingsvergunningen ter loops (eigenlijk met machtsmisbruik) afgedwongen van de eigenaar van een betrokken pand om eigendomsafstand te doen van het deel van de straat van het midden van de weg tot wat afgebakend staat als het perceel. Voor de meeste percelen is dit niet het geval. Als je op de site van CadGIS (geef als adres Mostheuvellaan Malle in) inzoomt op de Mostheuvellaan en omgeving is dit heel duidelijk te zien. De ons omringende straten staan vrij. De percelen lopen niet tot in het midden van de straat. Voor de Mostheuvellaan is die slechts heel gedeeltelijk het geval. Ook nog recent verkochte percelen werden nog steeds beschreven tot in het midden van de straat. De gemeente is dus maar deels eigenaar van de straat en kan bijgevolg ook geen werken laten uitvoeren die zo vernietigend zijn als wat ze willen doorvoeren.

Een aantal eigenaars van percelen in de straat hebben daarom de gemeente gedagvaad voor de Rechtbank van Eerste Aanleg. Deze zaak wordt gepleit op 10 oktober 2020. De advocaat van de gemeente heeft bevestigd dat tot er een uitspraak is er geen werken zullen starten.

Los van het eigendomsrecht van de straat is er nog een probleem van de rooilijn. Een rooilijn is de grens tussen de openbare weg en de aangrenzende (private) eigendom. Voor de Mostheuvellaan bestaat er geen rooilijn. Dat is ook logisch als je leest dat ze ook geen eigenaar zijn van het grootste deel van de straat. Maar het ontbreken van een vastgestelde rooilijn betekent dat het ook niet vastligt waar de eigendom van de gemeente eindigt en waar die van de perceeleigenaar begint. En ze kunnen ook niet beginnen aan een rooilijndossier zolang ze niet eigenaar zijn.

Wordt spoedig vervolgd. Wij  verwachten een uitspraak van de Bestendige Deputatie ten laatste tegen 15 juli.